آیا وحی نوعی تجربه دینی است؟
34 بازدید
محل نشر: پژوهش های قرآنی » تابستان و پاییز 1384 - شماره 42 و 43 »(26 صفحه - از 298 تا 32)
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
درآمد پدیده «وحی» در ادیان ابراهیمی از اهمیت و جایگاه ارزشمندی برخوردار بوده و از بنیادی‏ترین مباحث دینی به شمار می‏رود؛ به گونه‏ای که با حذف یا تفسیر و تبیین نادرست آن، ماهیت الهی و قدسی دین از بین رفته و مفهوم و محتوای آن تهی می‏گردد؛ چرا که دین، مجموعه تعلیمات فوق بشری است که از طریق وحی به شخص برگزیده‏ای (پیامبر صلی‏الله‏علیه‏و‏آله‏وسلم ) می‏رسد و انکار یا تاویل آن به صورت امری غیر الهی و تجربه شخصی پیامبر صلی‏الله‏علیه‏و‏آله‏وسلم ، دین را امری تنها بشری و زمینی جلوه داده و جنبه هدایتی و قدسی بودن آن را طرد می‏کند. به همین خاطر، پایه و قوام بعثت انبیا و مرز تمایز ادیان الهی از مکاتب بشری، «وحی» می‏باشد. بحث از «وحی» و چیستی آن، از دوره‏های گذشته همواره مورد توجه فلاسفه و اندیشمندان بوده است، به طوری که بحثهای بسیار دامنه داری میان فیلسوفان و متکلمان اسلامی در این باب صورت گرفته است که بسیار ارزشمنداند. غالب بحثهای سنّتی در این خصوص به تعریف نبوت، فرق نبی و رسول، دلایل بعثت و خصوصیات نبی و نبوت خاصه می‏پردازد. تحلیل چیستی و سرشت وحی و چگونگی ارتباط انبیا با منبع وحی را از منابع فلسفی، الهیات بالمعنی الأخص حکما باید جست و جو کرد، فیلسوفان در آثار خود، به ویژه در آثاری که به نام مبدأ و معاد پرداخته‏اند بیشتر به دنبال کشف و ابداع نظام فلسفی و تبیین آن بودند تا بتوانند پدیده وحی را تبیین و توجیه کنند. متکلمان نیز به دنبال اثبات ضرورت نبوت بودند. بحث «وحی» در فلسفه دین معاصر و «کلام جدید» صورت تازه‏ای به خود گرفت؛ روشنفکران دینی با رویکردی متمایز از نگاه سنّتی و با پرسش‏هایی برآمده از تفکر مدرنیستی، به تحلیل خاصی از وحی، نبوت و نتایج آن پرداخته‏اند. این نوع نگرش، دستاورد تحولاتی است که در عرصه اندیشه و زندگی مغرب زمینان رخ داده، که نتیجه آن، تفکر انتقادی در زمینه‏های مختلف و از جمله دین و معرفت وحیانی بود. به دنبال چنین تحولاتی، انقلاب کپرنیکی در الهیات مسیحی لازم می‏آمد تا در فضای جدید، تصویر تازه‏ای از وحی ارائه گردد و هندسه معرفت ایمانی دگرگون شده و نسبت وحی با علم و عقل نوین بازسازی گردد. گرچه مفهوم وحی در ادیان ابراهیمی، مفهومی اساسی و بنیادین است، اما معنای....
آدرس اینترنتی