نقد مبانی نظریه «دین حداقلی»
17 بازدید
محل نشر: رواق اندیشه » مرداد 1383 - شماره 32 » (18 صفحه - از 101 تا 118)
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
ولی‏الله عباسی(1) چکیده: مقاله حاضر، نقدی است بر نظریه «دین حداقلی»، که بر اساس آن دین در امور فردی و اخروی محدود می‏گردد و در نتیجه، قلمرو و گستره آن در امور اجتماعی، سیاسی، اخلاقی و فقهی به حداقل کاهش می‏یابد. نظریه حداقلی دین، که چند سالی است به عنوان یک نظریه از سوی روشنفکران و نواندیشان دینی معاصر طرح شده است، ریشه در مبانی‏ای دارد که مهمترین آن، تحویل و تحدید هدف بعثت و جهت‏گیری دعوت انبیا در امور اخروی است. در این نوشتار، پس از تحلیل و نقد و بررسی مبنای فوق، جامعیت و شمولیت هدف بعثت انبیا نسبت به امور دنیوی و اخروی بیان شده است. نظریه حداقلی دین چند سالی است که در کشور ما از سوی برخی از روشنفکران و نواندیشان دینی به شدت ترویج می‏شود. بر اساس این دیدگاه، گستره دین، در امور اجتماعی، سیاسی، اخلاقی و فقهی به حداقل تحویل داده شده، و شرع در این موارد حداقل لازم را به ما آموخته است. در واقع، «بینش اقلّی»، خود را در امور آخرتی محدود و منحصر کرده و در امور دنیایی هم به حداقل لازم، بسنده کرده است. یکی از مهمترین نظریه‏پردازان دیدگاه حداقلی می‏گوید: «بینش اقلی یا «انتظار اقلی» [از دین]... معتقد است شرع در این موارد (یعنی مواردی که داخل در دایره رسالت شرع است) حداقل لازم را به ما آموخته است؛ نه بیش از آن را.»(2) اساس دین امر قدسی و غیبی است و وحی، خطاب آن جهانی به انسان این جهانی است. متعلق پیام این خطاب چیست؟ آیا وحی صرفا درباره امور آن جهانی سخن می‏گوید و بر همین مبنا باید....
آدرس اینترنتی